Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

4,0

1

Luận đề của văn bản: Tầm quan trọng của việc lập bản nhiệm vụ cho bản thân

0,5

2

Bằng chứng được sử dụng trong văn bản:

- Các công ty lớn như Microsoft hoặc Coca-Cola

- Một bài thơ, một bản nhạc, một câu danh ngôn, một bức tranh hay một tấm hình.

- Bản nhiệm vụ của cậu bé tên Adam Sosne

- Những biến cố: bạn mất việc, bạn phải dời nhà, chiến tranh xảy ra, bố mẹ li dị.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh trả lời từ 03 dẫn chứng trở lên: 0,5 điểm

- Thí sinh trả lời 01 đến 02 dẫn chứng: 0,25 điểm

0,5

3

Hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh:

- Làm cho cách diễn đạt trở nên cụ thể, sinh động, giàu hình ảnh, từ đó giúp lập luận thêm thuyết phục, hấp dẫn.

- Nhấn mạnh quan điểm của tác giả: bản nhiệm vụ cá nhân có vai trò quan trọng trong cuộc đời mỗi người.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh trả lời bằng từ ngữ, cách diễn đạt tương đương vẫn chấm điểm tối đa.

- Thí sinh trả lời 01 ý: cho 0,5 điểm.

1,0

4

Mục đích của tác giả:

- Bày tỏ, khẳng định quan điểm cá nhân về tầm quan trọng của bản nhiệm vụ cá nhân trong cuộc sống.

- Thuyết phục, khuyên nhủ mọi người hãy đề ra bản nhiệm vụ của riêng bản thân mình ngay từ bây giờ.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh trả lời bằng từ ngữ, cách diễn đạt tương đương vẫn chấm điểm tối đa.

- Thí sinh trả lời 01 ý: cho 0,5 điểm.

1,0

5

Nội dung Hành động chứ không nói suông: coi trọng hành động cụ thể, thiết thực hơn những lời nói suông.

- Thí sinh đề ra những việc cần làm trước ngưỡng cửa trưởng thành (có thể theo hướng: trau dồi tri thức, kĩ năng; xác định mục tiêu, định hướng nghề nghiệp và lập kế hoạch cụ thể để từng bước thực hiên; rèn luyện tinh thần tự lập, tự quyết định và tự chịu trách nhiệm...)

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh trả lời được ý 1: 0,25 điểm

- Thí sinh trả lời được ý 2: 0,75 điểm. Thí sinh có thể bày tỏ nhận thức, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với thực tiễn.

1,0

II

VIẾT

6,0

1

Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải thay đổi mình trước khi muốn thay đổi những người xung quanh.

2,0

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn

Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng đoạn văn (khoảng 200 chữ). Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, song song hoặc tổng hợp.

Hướng dẫn chấm: Thí sinh trình bày đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng đoạn văn (khoảng 200 chữ): chấm 0,25 điểm ý này. Thí sinh viết dưới 100 chữ hoặc trên 300 chữ: chấm 0 điểm ý này.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Sự cần thiết phải thay đổi mình trước khi muốn thay đổi những người xung quanh.

0,25

c. Viết đoạn văn bảo đảm các yêu cầu

Lựa chọn các thao tác nghị luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và bằng chứng để làm rõ vấn đề nghị luận. Có thể triển khai nội dung theo hướng:

- Giải thích: Thay đổi bản thân trước khi thay đổi người xung quanh: cần điều chỉnh suy nghĩ, thái độ, hành vi của chính mình theo hướng tích cực, hoàn thiện hơn nếu muốn tạo ảnh hưởng tích cực đến người khác.

- Bình luận: Bản thân là yếu tố chủ động và dễ kiểm soát, điều chỉnh hơn là ép buộc người khác thay đổi. Thay đổi bản thân trước khi thay đổi người khác giúp ta nhìn nhận vấn đề khách quan, tránh phán xét, áp đặt. Hành động, lối sống tích cực của bản thân có sức lan tỏa và thuyết phục mạnh hơn lời nói. Khi ta hoàn thiện mình, người khác sẽ tự soi chiếu và điều chỉnh.

Hướng dẫn chấm:

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng; cho 1,25 điểm.

- Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng nhưng không có bằng chứng hoặc bằng chứng không tiêu biêu; cho 0,5 – 1,0 điểm.

- Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không xác đáng, không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận, không có bằng chứng hoặc bằng chứng không phù hợp: cho 0,25 điểm.

1,0

d. Diễn đạt

Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn; có cách diễn đạt hay và sáng tạo.

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm ý này nếu bài làm có trên 05 lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

0,25

đ. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm: Thí sinh huy động được kiến thức và trải nghiệm văn học của bản thân để bàn luận; có sáng tạo trong viết câu, dựng đoạn, lời văn có giọng điệu, hình ảnh...

- Đáp ứng được các yêu cầu nêu trên: chấm 0,25 điểm.

- Không đáp ứng được yêu cầu nên trên: chấm 0 (không) điểm.

0,25

2

Anh/chị hãy viết bài văn (khoảng 600 chữ) so sánh, đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc nghệ thuật trong hai đoạn trích hai tác phẩm Mẹ gánh con đi, Mẹ và đồi cát.

4,0

a. Bảo đảm về dung lượng của bài văn nghị luận

Bảo đảm yêu cầu về dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn nghị luân.

Hướng dẫn chấm: Thí sinh xác định đúng yêu cầu kiểu bài về dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn: chấm 0,25 điểm ý này. Thí sinh viết dưới 400 chữ hoặc trên 800 chữ: chấm 0 điểm ý này.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

So sánh, đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc nghệ thuật trong hai đoạn trích.

Hướng dẫn chấm: Thí sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5 điểm. Thí sinh xác định chưa đầy đủ vấn đề nghị luận: 0,25 điểm.

0,5

c. Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu

Lựa chọn các thao tác nghị luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

- Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận

- Thân bài: Giới thiệu khái quát 2 tác giả, 2 tác phẩm, 2 đoạn trích và cơ sở so sánh.

1. So sánh, đánh giá chủ đề của hai đoạn trích:

+ Tương đồng: đều ca ngợi tình yêu thương, sự hi sinh nhọc nhằn và bền bỉ của người mẹ nghèo.

+ Khác biệt:

Mẹ gánh con đi: chủ đề được thể hiện chủ yếu qua nỗi cơ cực của người mẹ trong đời sống nghèo khó, được nhìn lại bằng sự xót xa, day dứt muộn màng của người con khi đứa trẻ ngày ấy chỉ biết hưởng niềm vui nhỏ bé mà không thấu hiểu những cơn đau thể xác và tinh thần của mẹ.

Mẹ và đồi cát: chủ đề được mở rộng theo chiều dài thời gian, khắc họa sự hi sinh bền bỉ, liên tục của mẹ suốt hành trình trưởng thành của con. Không chỉ là đối diện với cái nghèo, người mẹ còn phải đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt (cát nóng, gió biển, nắng cháy). Đặc biệt, chi tiết người mẹ ngã trên cát vì cứu con đã trở thành điểm nhấn bị thương, khắc sâu trong tâm trí người con và làm thức tỉnh nhận thức về tình mẹ.

2. So sánh, đánh giá đặc sắc nghệ thuật của hai đoạn trích:

+ Tương đồng: Đều sử dụng ngôi kể thứ nhất, giúp câu chuyện trở nên chân thực, giàu cảm xúc và có sức lay động mạnh. Đều lựa chọn miêu tả những chi tiết đời thường (đòn gánh, thúng hàng, mồ hôi, đôi chân, bờ vai...) được khai thác tinh tế, góp phần làm nổi bật hình ảnh người mẹ tảo tần. Giọng văn trữ tình, giàu cảm xúc, đan xen giữa kể – tả – biểu cảm, tạo nên chiều sâu tâm trạng.

+ Khác biệt:

Mẹ gánh con đi: bút pháp hiện thực kết hợp hồi tưởng. Các chi tiết nhỏ bé, gần gũi (món quà quê, mớ rau héo, manh áo vá...) được chọn lọc tinh tế, gợi lên cả một không gian nghèo khó mà ấm áp. Nghệ thuật đối lập giữa niềm vui trẻ thơ và nỗi đau người mẹ tạo nên sức ám ảnh lặng lẽ, thấm sâu.

Mẹ và đồi cát: bút pháp miêu tả giàu tính tạo hình, với những hình ảnh mang màu sắc thiên nhiên khắc nghiệt: đồi cát, nắng cháy, gió lộng, biển rộng. Nhịp văn dài, dồn dập, kết hợp nhiều động từ mạnh (chạy ào, té, lao về) đã làm nổi bật nhịp sống vất vả và sự hi sinh quyết liệt của người mẹ.

3. Lí giải nguyên nhân điểm tương đồng, khác biệt:

+ Đều cùng 1 góc nhìn về mảnh đất miền Trung với những nhọc nhằn, gian lao của người mẹ.

+ Nhân vật được đặt trong những hoàn cảnh và những mối quan hệ khác nhau...

- Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận

(Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.)

Hướng dẫn chấm:

- Phân tích, so sánh, đánh giá toàn diện, sâu sắc, vận dụng phù hợp các thao tác nghị luận, hệ thống luận điểm logic, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng: 2,75 điểm

- Phân tích, so sánh, đánh giá tương đối toàn diện nhưng chưa thể hiện tính sáng tạo: 2,25 điểm - 2,5 điểm.

- Phân tích, so sánh, đánh giá chưa toàn diện hoặc chưa sâu sắc: 1,5 điểm - 2,0 điểm.

- Phân tích, so sánh, đánh giá còn chung chung: 0,75 điểm - 1,25 điểm.

- Phân tích, so sánh, đánh giá không rõ trọng tâm: 0,25 điểm - 0,5 điểm.

2,75

d. Diễn đạt

Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản; có cách diễn đạt hay và sáng tạo

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm ý này nếu có trên 10 lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

0,5

đ. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm: Thí sinh nêu được quan điểm cá nhân; biết vận dụng các thao tác nghị luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng; trình bày hệ thống luận điểm phù hợp với bố cục bài văn nghị luận; văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc.

- Đáp ứng được 3 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm.

- Đáp ứng được 1-2 yêu cầu: 0,25 điểm.

- Không đáp ứng được các yêu cầu nêu trên: 0 (không) điểm ý này

0,5

TỔNG ĐIỂM

10,0