Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

1

Ngôi kể: ngôi thứ nhất.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm;

- Trả lời khác đáp án hoặc không trả lời: 0 điểm.

0,5

2

Lời dẫn trực tiếp: “Cháu thử mở ra xem”.

0.5

3

Nhận xét về tâm trạng của nhân vật Hà sau khi được chú Hảo tặng “tòa lâu đài”:

- Tâm trạng: bình thản, ngạc nhiên; sung sướng, nghẹn ngào, xúc động; nhận ra ý nghĩa của món quà, hiểu hơn về chú Hảo.

- Nhận xét: Tâm trạng với nhiều sắc thái, cung bậc; góp phần thể hiện vẻ đẹp tâm hồn, tính cách của nhân vật.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 1,0 điểm;

- Nêu được ý 1: 0,75 điểm, ý 2: 0,25 điểm.

1.0

4

Ánh sáng mà Hà khám phá được trong phần kết của truyện: “Có một thứ ánh sáng không nhìn thấy nhưng xuyên được qua tâm hồn con người. Chú Hảo của tôi là người có nhiều ánh sáng...” có thể hiểu:

- Đó là ánh sáng trong tâm hồn con người: ánh sáng của tri thức, ước mơ, tình yêu thương, sự thấu hiểu, nghị lực,...

- Đó là ánh sáng trong tâm hồn của chú Hảo.

- Từ đó, tác giả khẳng định giá trị của vẻ đẹp tâm hồn con người.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 1,0 điểm.

- Nêu được 1 ý như đáp án: 0,5 điểm; ý 2: 0,25 điểm; ý 3: 0,25 điểm

- Trả lời khác đáp án hoặc không trả lời: 0 điểm.

1.0

5

Nêu một thông điệp có ý nghĩa được gợi ra từ đoạn trích và lý giải.

- Thí sinh có thể nêu được một thông điệp có ý nghĩa. Sau đây là một số gợi ý về thông điệp có thể rút ra từ đoạn trích:

+ Cần biết ước mơ/biết nuôi dưỡng ước mơ;

+ Cần biết sống yêu thương/thấu hiểu;

+ Cần biết trân trọng những giá trị trong cuộc sống;

- Thí sinh có cách lý giải thuyết phục, chặt chẽ, hợp lí.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 1,0 điểm.

- Nêu được một thông điệp có ý nghĩa: 0,5 điểm; Lý giải thông điệp thuyết phục: 0,5 điểm.

- Thí sinh không rút ra được thông điệp: 0 điểm.

1.0

II

Giám khảo cần xem xét, đánh giá bài làm của thí sinh theo yêu cầu cần đạt về viết văn nghị luận của Chương trình Ngữ văn 2018, cụ thể:

- Xác định, triển khai và làm sáng tỏ được vấn đề nghị luận theo một cấu trúc chặt chẽ, có mở đầu và kết thúc rõ ràng.

- Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các luận điểm phù hợp với bố cục đoạn văn hoặc bài văn nghị luận; bảo đảm yêu cầu cả về ý tưởng và hành văn

- Lựa chọn được các thao tác nghị luận phù hợp; trình bày, sử dụng các lí lẽ xác đáng và bằng chứng thuyết phục.

- Thể hiện được ý tưởng cá nhân, có cách nhìn thể hiện rõ quan điểm, cá tính.

1

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tình yêu thương của nhân vật chú Hảo dành cho Hà trong văn bản ở phần Đọc hiểu.

2,0

a. Xác định yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn

- Bảo đảm yêu cầu về hình thức, dung lượng (khoảng 200 chữ).

- Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng hợp.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Tình yêu thương của nhân vật chú Hảo dành cho Hà trong văn bản ở phần Đọc hiểu.

0,25

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu: Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở bảo đảm những nội dung sau:

- Phân tích tình yêu thương của nhân vật chú Hảo dành cho Hà qua những bằng chứng lấy từ văn bản Đọc hiểu

+ Thể hiện qua sự quan tâm, nhắc nhở của chú Hảo với Hà: động viên Hà sống phải có ước mơ; kiên nhẫn thu dọn góc học tập mà không ca thán,...

+ Thấu hiểu ước mơ của Hà qua hành động tặng “tòa lâu đài” và mong muốn cháu biết nuôi dưỡng ước mơ.

- Đánh giá:

+ Qua tình yêu thương chú Hảo dành cho Hà, tác giả khắc họa vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật, đồng thời gửi thông điệp tới người đọc về giá trị của ước mơ, tình yêu thương, sự thấu hiểu trong cuộc sống con người.

+ Nghệ thuật: Ngôi kể thứ nhất giúp nhân vật Hà bộc lộ những cảm xúc suy nghĩ về chú Hảo một cách tự nhiên, sinh động; nhân vật chú Hảo được khắc họa chân thực qua lời nói, hành động; nhan đề giàu ý nghĩa,...

1,0

d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

0,25

e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.

0,25

2

Lòng tốt là một trong những điều thiết yếu để cuộc sống của chúng ta có ý nghĩa. Đó là khởi nguồn cho hạnh phúc và niềm vui vĩnh cửu.Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trả lời câu hỏi: Cần làm gì để trao gửi lòng tốt trong cuộc sống?

4,0

a. Bảo đảm bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận

Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Cần làm gì để trao gửi lòng tốt trong cuộc sống?

0,5

c. Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu: Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống các ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.

c1. Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận.

0,25

c2. Thân bài:

- Giải thích:

+ Lòng tốt: là tấm lòng lương thiện, sẵn sàng giúp đỡ, sẻ chia với người khác.

+ Biểu hiện: Trong cuộc sống, lòng tốt có những biểu hiện như: yêu thương, lắng nghe, thấu hiểu; sẻ chia về vật chất, tinh thần với người khác, đặc biệt với những người có hoàn cảnh khó khăn.

+ Cần phải có nhận thức, hành động đúng đắn để trao gửi lòng tốt trong cuộc sống.

0,25

- Bàn luận: Vì sao cần trao gửi lòng tốt?

+ Lòng tốt tạo động lực, sức mạnh giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách; đem lại cho con người niềm tin vào những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống.

+ Khi trao lòng tốt, mỗi người sẽ cảm nhận được niềm vui, ý nghĩa của cuộc sống, giá trị của bản thân.

+ Lòng tốt kết nối con người lại gần với nhau hơn; lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng, tạo nền tảng cho một xã hội nhân văn.

+ HS trình bày dẫn chứng thuyết phục để làm rõ ý nghĩa của lòng tốt.

0,5

- Phản biện, mở rộng:

+ Phê phán thái độ đi ngược lại với giá trị của lòng tốt như: sống ích kỉ, vô cảm, không biết sẻ chia.

+ Trao lòng tốt nhưng phải đúng thời điểm, đúng đối tượng để lòng tốt không bị lợi dụng.

0,25

- Đề xuất giải pháp:

+ Cần nhận thức được giá trị của lòng tốt và biết nuôi dưỡng lòng tốt trong cuộc sống;

+ Biết lắng nghe, thấu hiểu, đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để lòng tốt được trao đi có ý nghĩa;

+ Mỗi người biết sẻ chia lòng tốt bằng những hành động như: giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn, tham gia các hoạt động thiện nguyện, lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng;

+ Cộng đồng, xã hội cần chung tay lan tỏa giá trị của lòng tốt tới mọi người; cần tổ chức những hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ người khó khăn; xây dựng xã hội lành mạnh để lòng tốt được phát huy; biểu dương gương người tốt, việc tốt...

1,0

c3. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận

0,25

d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

0,5

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.

0,25